29 тамызда әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің кітапханасында Қазақстан Республикасының Конституциясының 30 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті. Бұл жиын құқықтық мемлекетті нығайту, демократиялық институттарды дамыту және азаматтық қоғамды қалыптастыру мәселелерін талқылауға арналған маңызды ғылыми алаң болды.

Конференцияны әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың заң факультетінің мемлекет және құқық теориясы мен тарихы, конституциялық және әкімшілік құқық кафедрасы ұйымдастырды. Шараға отандық және шетелдік заңгер-ғалымдар, мемлекеттік органдар мен халықаралық ұйымдардың өкілдері, үкіметтік емес ұйымдар, БАҚ, сондай-ақ жас ғалымдар қатысты.

Конституция – тұрақтылықтың кепілі

Қатысушылар атап өткендей, 1995 жылғы Конституция отыз жыл ішінде өзінің өміршеңдігін дәлелдеп, тәуелсіз Қазақстанның берік іргетасына айналды. Ата Заң адам құқықтары мен бостандықтарын, заң үстемдігін, меншік құқығының қорғалуын қамтамасыз ететін құжат ретінде ел дамуының стратегиялық бағдарын айқындады.

Жиында сөз алғандар бүгінгі сын-қатерлерді де көтерді. Олардың қатарында – «халық үніне құлақ асатын мемлекет» қағидатын нығайту, мемлекеттік басқаруды цифрландыру, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау тетіктерін жетілдіру мәселелері бар.

ҚазҰУ ғалымдарының үлесі

Конференцияға қатысушыларға арнаған құттықтау сөзінде ҚазҰУ басқарма төрағасының орынбасары – Бірінші проректор Еркін Дүйсенов университеттің Директорлар кеңесінің төрағасы Қайрат Мәми мен Басқарма төрағасы – ректоры Жансейіт Түймебаевтың жолдауларын жеткізді.

Қайрат Мәми Конституцияның әрбір азамат үшін іргелі құндылық екенін атап өтіп, оны құрметтеу – шынайы отаншылдықтың көрінісі екенін айтты. Сондай-ақ, ҚазҰУ заң ғылымының дамуына және кәсіби заңгерлерді даярлауға ерекше үлес қосып келе жатқанын атап өтті.

Жансейіт Түймебаев Конституцияның елдің тұрақтылығы мен орнықты дамуын қамтамасыз етудегі стратегиялық рөлін атап өтіп, жаңа буын заңгерлерінің құқықтық мәдениеті мен азаматтық жауапкершілігін қалыптастыру аса маңызды міндет екенін жеткізді.

Заңгерлер еңбегіне жоғары баға

Конституция күніне орай бірқатар отандық заңгерлер мемлекеттік марапаттарға ие болды. Оның ішінде Қайрат Мәми – «Отан» орденімен, И.И. Рогов – І дәрежелі «Барыс» орденімен, В.А. Малиновский – ІІІ дәрежелі «Барыс» орденімен, Б.М. Нұрмұханов – «Құрмет» орденімен, ал Қ.Ж. Балтабаев – «Парасат» орденімен марапатталды. Бұл марапаттар олардың конституционализмді дамытуға қосқан зор үлесінің айғағы ретінде бағаланды.

Ғылыми пікірталас алаңы

Конференция барысында көптеген мазмұнды баяндамалар тыңдалды. Қазақстандық ғалымдар сот жүйесін жетілдіру, конституциялық бақылау институтының рөлі, жергілікті өзін-өзі басқарудың құқықтық негіздері сынды өзекті тақырыптарды көтерді.

Шетелдік сарапшылар да маңызды ойларымен бөлісті. Қырғызстан, Өзбекстан және Тәжікстан ғалымдары конституциялық реформалар, гендерлік теңдік және кәсіпкерлік еркіндіктің құқықтық кепілдіктері туралы баяндамалар жасады.

Жиынға қатысушылардың пікірінше, конференция тек ғылыми талқылау алаңы ғана емес, сонымен бірге тәжірибе мен жаңа идеялар алмасудың, конституциялық құқық ғылымын дамыту мен құқықтық мемлекетті нығайту жолдарын айқындаудың маңызды кезеңіне айналды.